Błąd
  • Błąd podczas ładowania danych z kanału informacyjnego
czwartek, 28 marzec 2013 07:36 Czytany 13944 razy

Twórczość artystyczna Marii Waldeck – malarki z Królewskiej Wsi Pysznica.

Napisane przez  Ks. Stanisław Gurba
Oceń ten artykuł
(7 głosów)


ks. Stanisław Gurba

KUL, Instytut Historii Sztuki,

Lublin 2013

 

TWÓRCZOŚĆ ARTYSTYCZNA MARII WALDECK – MALARKI Z KRÓLEWSKIEJ WSI PYSZNICA.

 

Niewiele informacji biograficznych dostępnych jest na temat Marii Waldeck. Jednak pamięć o tej artystce przetrwała dzięki zachowanym obrazom jej autorstwa, które są przechowywane w Parafii pw. Podwyższenia Krzyża Świętego i św. Jana Chrzciciela w Pysznicy.

 

Tło historyczne działalności artystki Marii Waldeck

Królewska Wieś Pysznica to niewielka miejscowość położona w południowo-wschodniej Polsce, lokowana na mocy przywileju wystawionego przez króla Polski Zygmunta II Augusta 12 lipca 1558 roku. W 1569 r. sołtys Pysznicy, Grzegorz Studziński, uzyskał pozwolenie na budowę kościoła w Pysznicy pod wezwaniem Krzyża Świętego. Zajął się on także sprawą zbudowania we wsi młyna, co uniezależniało jej mieszkańców od innych miejscowości. Dzięki przywilejom królewskim, gospodarności mieszkańców i ich działalności rolno-hodowlanej, wieś promowana była na jedną z najbogatszych i gęsto zaludnionych osad w całej okolicy. Dzieje królewskiej wsi Pysznica zostały ostatecznie zamknięte poprzez kolejne rozbiory Polski. Zaborcze władze rządowe po pierwszym rozbiorze zajęły wszystkie królewszczyzny oraz wprowadziły własny podział administracyjno-gospodarczy, a tereny miejscowości przypadły Austrii. Dobra królewskie wystawiono na publiczną licytację[1]. Ważną datą dla mieszkańców Pysznicy był rok 1822, kiedy to proboszcz ks. Jan Tokarski uwłaszczył poddanych - o 26 lat wcześniej niż wyszedł akt państwowy znoszący pańszczyznę[2].

Maria Waldeck zapisała się w historii Pysznicy przełomu XIX i XX w. W roku 1906 proboszczem w tej miejscowości został ksiądz Ignacy Pyzik[3]. Podczas I wojny światowej, gdy w 1914 roku spłonął zabytkowy kościół drewniany[4], funkcję świątyni na kilka lat przejął barak, wybudowany w celu sprawowania nabożeństw[5]. Duży, nowy, murowany z cegły kościół wybudowano dopiero w latach 1924-26[6]. Artystka była żoną zarządcy dworu w Pysznicy[7], zaprzyjaźniona z Marią Bourdon, cenioną nauczycielką tamtego czasu. Być może pod jej wpływem zaangażowała się w życie parafii – chociażby poprzez przygotowanie obrazów religijnych przeznaczonych do kultu. Nie wiadomo jednak na ile wspomniana nauczycielka, ksiądz proboszcz, a może inne osoby trzecie oddziaływały na wybór tematu malowideł, być może nawet jako zleceniodawcy tych dzieł.

          

Dodatkowe informacje